Food safe filament ปลอดภัยจริงหรือ

คำว่า “Food-Safe Filament” ในโลกของ 3D Printing มักถูกเข้าใจผิด
วัสดุอาจปลอดภัย แต่ “ชิ้นงานที่พิมพ์ออกมา” อาจไม่ปลอดภัย

เพราะความปลอดภัยของอาหาร ไม่ได้จบแค่ชนิดของเส้นพลาสติก แต่รวมถึง:

• เครื่องพิมพ์

• หัวฉีด

• สารเติมแต่ง

• โครงสร้างผิวของชิ้นงาน

เส้นพลาสติก ที่เป็น food safe ในทางทฤษฏี

• PLA บริสุทธิ์

• PETG เกรดอาหาร

วัสดุเหล่านี้ อาจได้รับการรับรองว่าปลอดภัยต่ออาหารในรูปแบบเม็ดพลาสติก (pellet) โดยผ่านมาตรฐาน

• FDA (สหรัฐฯ)

• EU Food Contact Regulation

แต่การรับรองนี้ ไม่ครอบคลุมถึงกระบวนการพิมพ์ 3 มิติ

เมื่อเรานำเส้นเหล่านี้มาพิมพ์ 3D จะเกิดปัญหาดังนี้

ชิ้นงาน FDM มีร่องเล็ก ๆ ระหว่างชั้น

ซื่งร่องเหล่านี้:

• กักน้ำ

• กักเศษอาหาร

• เป็นแหล่งสะสมแบคทีเรีย

• ล้างไม่สะอาด แม้ใช้น้ำร้อนหรือสบู่

หัวฉีด (Nozzle) = ตัวการปนเปื้อนที่คนมองข้าม

หัวฉีดทองเหลือง (Brass Nozzle) ที่เราใช้กันทั่วไป:

• อาจมีสารตะกั่ว (Lead) ปนอยู่เล็กน้อย

• ไม่ออกแบบมาเพื่อสัมผัสอาหาร

 แม้เส้นจะ food-safe แต่ถ้าหลอมผ่านหัวฉีดที่ไม่ food-grade ชิ้นงานก็ ไม่ถือว่าปลอดภัย

ชนิดหัวพิมพ์ที่แนะนำ

• Stainless Steel Nozzle

• Nozzle ที่ระบุว่า food-grade

สีและสารเติมแต่ง = ความเสี่ยงแฝง

เส้นพลาสติก “สี” ส่วนใหญ่ไม่ปลอดภัยต่ออาหาร

เพราะ สี สารเพิ่มความเงา สารปรับความแข็ง ผู้ผลิตมัก ไม่เปิดเผยสูตรสารเติมแต่ง

ดังนั้น:

• PLA/PETG ใส / ธรรมชาติ (Natural / Clear) → ปลอดภัยที่สุดในกลุ่ม filament

• เส้นเรืองแสง / เมทัลลิก / ไม้ผสม →  ไม่เหมาะกับอาหาร

ข้อดีและข้อจำกัดของ PLA

ข้อดี

• ทำจากพืช

• ไม่มีสารพิษรุนแรง

• ไม่ปล่อยควันอันตรายตอนพิมพ์

 ข้อจำกัด

• ไม่ทนความร้อน (>55–60°C)

• บิดงอเมื่อโดนน้ำร้อน

• เสื่อมสภาพเร็วเมื่อสัมผัสอาหาร/ความชื้น

PLA ไม่เหมาะกับ:

• ภาชนะใส่อาหารร้อน

• อุปกรณ์ที่ต้องล้างบ่อย

• การใช้งานระยะยาว

ข้อดีและข้อจำกัดของ PETG

ข้อดี

• ทนความร้อนกว่า PLA

• ผิวเรียบกว่า

• บางเกรดผ่าน FDA

 ข้อจำกัด

• พื้นผิวยังมีร่องเหมือนกัน

วิธีปริ้นชิ้นงานให้ปลอดภัยที่สุด

สิ่งที่ควรทำ

• ใช้เส้นที่มีใบรับรอง food contact

• เปลี่ยนเป็นหัวฉีดสแตนเลส

• พิมพ์ที่ layer height ต่ำ (ผิวเรียบขึ้น)

• เคลือบผิวด้วย:

  • Epoxy food-safe

  • Resin food-grade

 สิ่งที่ยังไม่ควรทำ

• ใช้กับอาหารเปียกเป็นเวลานาน

• ใช้ซ้ำระยะยาว

• ใช้กับเด็ก/ผู้ป่วย

สรุปแล้วไม่มีชิ้นงาน FDM ใด “food-safe อย่างแท้จริง” หากไม่ผ่านกระบวนการอุตสาหกรรม

ดังนั้น 3D Printing เหมาะกับ:

• แม่พิมพ์ (แล้วนำไปเคลือบวัสดุ food-safe)

• อุปกรณ์ชั่วคราว

• อุปกรณ์ที่ไม่สัมผัสอาหารโดยตรง

 

สำหรับลูกค้าท่านใดสนใจเครื่องพิมพ์ 3มิติ หรืออยากสอบถามข้อมูลเกี่ยวกับ เครื่องพิมพ์ 3มิติ สามารถติดต่อเข้ามาทางร้าน 3DD ได้เลย

---