Tool Changer กับ AMS ตัวไหนดีกว่า? 3D Printer Muli-color เลือกตัวไหน?

เรามีโอกาสได้ลองใช้ 3D Printer ระบบ Tool Changers หลายสิบชั่วโมง เอาประสบการณ์มาเล่าให้ฟังครับ พิมพ์สามมิติ ระบบ Tool Changer คือระบบมีหัวฉีดหลายหัวแยกอิสระ “หัวใครหัวมัน” ใช้หลักการเดียวกับเครื่อง CNC ที่มีสว่านหลายตัว Cutting Tools หลายขนาด ตัว Rotor จะไปหยิบหัวต่าง ๆ มาใส่เพื่อทำงาน Working Space ส่วนระบบ AMS จะเป็นระบบที่เสถียรและพัฒนามาตลอด 4 ปีนี้ โดยหลักการแล้ว Tool Changer จะช่วยประหยัดเส้นพลาสติก ไม่ต้องฉีดพลาสติกทิ้ง (Purge & Poop) และ ประหยัดเวลาในการเปลี่ยนเส้นพลาสติก แต่มันก็มีข้อเสียด้วย จะเป็นเรื่องอะไร ลองอ่านกันครับ

ปล. Tool Changer ที่ปัจจุบันนิยมกัน (ขณะที่เขียนบทความนี้) Snapmaker U1, Flashforge Creator 5/5Pro ส่วนระบบ AMS ที่นิยมกันขณะนี้ P2S Combo, X2D Combo

• Tool Changer คืออะไร?
• AMS คืออะไร?
• หลายหัว หลายTool พิมพ์เร็วขึ้น?
• ประหยัดพลาสติก จากการ Purge & Poop จริงไหม?
• ปัญหาของ Tool Changer? 
• สรุป เลือกอะไรดี?

Tool Changer คืออะไร?

Tool Changer แปลตรงตัวคือ ตัวเปลี่ยนเครื่องมือ ใช้กับ 3D Printer คือการเปลี่ยนชุดหัวฉีด โดยแต่ละหัวฉีดจะต่อตรงกับเส้นพลาสติกแบบ 1 : 1  โดยหนึ่งหัวฉีด : หนึ่งม้วนพลาสติก ใน Layer หนึ่ง ๆ เมื่อพิมพ์สีแรกเสร็จ ตัว Tool Holder จะวิ่งไปเปลี่ยนหัวใหม่ แลัวกลับมาพิมพ์งานต่อได้ทันที แทนที่จะต้องรอระบบ AMS ทำหน้าที่เปลี่ยนดึงเส้นพลาสติกกลับ แล้วส่งเส้นใหม่มา ทำให้ลดเวลาในการเปลี่ยนเส้นลงมาก และลดการสูญเสียพลาสติกจากขั้นตอนจากไล่เส้นพลาสติกเก่า Purge ทำให้เกิดขี้พลาสติกเรียกว่า Poop

Tool Changer แต่ละยี่ห้อจะมีจำนวน Tool ไม่เท่ากันครับ อย่างรุ่นที่เรารีวิวอยู่มี 4หัว บางยี่ห้อมี 6หัว และ 8หัว ราคาก็แตกต่างกันไป แต่โดยรวมทำงานคล้ายกัน ลดขั้นตอนการเปลี่ยนสี แต่แลกมากด้วยค่าใช้จ่ายที่มากขึ้น เพระาการใช้หัวฉีดหลายตัวมากขึ้น ระบบมีความฉลาดตรงที่รู้ว่าหัวไหนจะใช้งานต่อไปก็ทำการอุ่นหัวรอไว้ก่อนเลย จะใช้ก็ไม่ต้องรอทำความร้อนอีก

แม้พิมพ์หลายสีได้เร็วมาก 25-300% จริง และเสียเส้นพลาสติกน้อยกว่า ก็มีข้อจำกัดเช่นกันคือ เนื่องจากเป็นระบบ 1 : 1 จำนวนสีก็จะถูกจำกัดที่จำนวน Tool แตกจากระบบ AMS ที่หากจะพิมพ์หลายสีมากขึ้น วัสดุหลายชนิดมากขึ้นก็ไปซื้อกล่อง AMS เพิ่ม ซื้อ 6 กล่องก็พิมพ์ได้ 24สี

ข้อสังเกตอีกอย่างคือ เนื่องจากมีหลายหัวฉีด ระยะยาวเมื่อใช้นาน ๆ การ Maintenance น่าจะซับซ้อนกว่า ดังนั้นต้องเลือกตัวแทนจำหน่ายดี ๆ

ส่วนตัวมองว่า อนาคต Tool Changer อาจไม่ได้เปลี่ยนแค่หัวฉีดครับ แต่จะเปลี่ยนหัวตัด, หัวเจาะ, หัววัด หรือ อื่นๆ (อันนี้คิดเอาเองนะครับ 55)

ข้อดี Tool Changer
✅พิมพ์ได้เร็วกว่าจริง 25-300% กรณีพิมพ์หลายสี แต่ถ้าพิมพ์สีเดียวเร็วเท่ากัน
✅Poop หรือ เศษพลาสติกน้อยกว่ามากๆ คือไม่มีเลย อันนี้ประหยัดได้จริงจัง
✅เป็นเทคโลยี ที่น่าสนใจมาก ใหม่ และไปต่อได้อีกมาก

ข้อเสีย Tool Changer
❌พอมีหัวฉีดมาก ก็อาจจะดูแลรักษายากขึ้นตามไปด้วย
❌โดยทั่วไป Tool Chnagers จะราคาแพงกว่าเพราะส่วนประกอบมากกว่า

สรุป Tool Changer
🏆”หัวใครหัวมันแยกอิสระ” ถ้าพิมพ์หลายสีบ่อย ให้เลือก Tool Changers

AMS คืออะไร?

AMS ย่อมาจาก Automatic Material System แปลตรงตัวคือ ระบบจัดการวัสดุอัตโนมัติ ชื่อ AMS ใช้กับแบรนด์ Bambu Lab โดยหากเป็นยี่ห้ออื่นจะใช้ชื่ออื่นแต่มีหลักการทำงานเหมือนกัน คือ เป็นกล่อง บรรจุเส้นพลาสติกได้หลายม้วน โดยมากนิยม 4 ม้วน จะเป็นพลาสติกชนิดต่างกัน หรือ สีต่างกันก็ได้ AMS จะทำหน้าที่สลับเส้นพลาสติกในกล่องส่ง Feed ไปยังหัวฉีด ดังนั้นระบบนี้จะเป็น 4 : 1  (กรณี AMS ใส่เส้น 4ม้วน) คือ ม้วนพลาสติก 4 ม้วนไปยังหัวฉีดหนึ่งหัว ระบบนี้พัฒนาต่อเนื่องมา 4-5ปี ทำได้ดีมาก เสถียรมาก มีจุดดีคือ ใส่ความสามารถในการดูดความชื้น ป้องกันฝุ่นเอาไว้ด้วย และ สามารถต่อขยายได้หลายตัว ซื้อกล่อง AMS เพิ่มให้เป็น 12:1, 24:1 ได้ ถ้าต่อ 3 กล่อง และ 6 กล่องตามลำดับ

ระบบนี้ก็มีขึ้นเสียที่สำคัญคือ เวลาที่เสียไปเมื่อต้องสลับสีหนึ่งไปอีกสีหนึ่ง ต้องฉีดเส้นพลาสติกทิ้งเป็น Purge โดยเศษพลาสติกเรียกว่า Poop ขี้พลาสติกนั้นเอง บางครั้งเวลาที่เสียไปมากกว่าเวลาที่พิมพ์ชิ้นงานจริง ๆ เศษพลาสติกบางครั้งเสียกว่าตัวงานเสียเอง

ข้อดีระบบ AMS
✅เป็นระบบที่เสถียรมากๆ นิยมจาก Bambu เพราะพัฒนามาตลอด 4ปีมานี้
✅สามารถอบเส้นพลาสติก ลดความชื้นไปในตัว ซื้อหลายกล่อง ก็พิมพ์มากสีขึ้น ตอนนี้มากสุด 24สี คือซื้อ 6กล่องต่อพ่วงกัน

ข้อเสียระบบ AMS
❌พิมพ์หลายสี ช้ากว่าอย่างเห็นได้ชัดเจน พิมพ์สีเดียวเท่ากัน
❌ผมว่าอันนี้สำคัญสุด AMS ปล่อยทิ้งพลาสติกมาก บางครั้งเศษมากกว่าชิ้นงานหลายเท่าตัว ไม่ดีต่อเงิน และ โลก

สรุประบบ AMS
🏆”กล่องสลับเส้นพลาสติก” ถ้าพิมพ์หลายสีไม่บ่อย เอาดูแลง่ายเลือก AMS (P2S Combo เป็นรุ่นที่คุ้มค่า)

หลายหัว หลาย Tool พิมพ์เร็วขึ้น?

แน่นอน การมีหัวฉีดมากทำให้พิมพ์ได้เร็วขึ้นมาก เมื่อพิมพ์หัวหนึ่งเสร็จ Tool Holder จะเอาหัวที่ใช้เสร็จไปเก็บ จะใช้หัวต่อไปได้ทันที (ระบบฉลาดโดยมีการทำความร้อนให้หัวต่อไปล่วงหน้าเลย) ทำให้การพิมพ์ต่อเนื่องไร้รอยต่อ แต่ค่าจำกัดน่าจะอยู่ที่จำนวนหัวครับ และ ระยะยาวเรื่องการ Maintenance โดยรวม Concept ดีมาก กรณีที่พิมพ์หลายสีระบบนี้ตอบโจทย์

ประหยัดพลาสติก จากการ Purge & Poop จริงไหม?

เนื่องจากไม่ต้องไล่พลาสติกเก่าออก Tool Changer จะใส่เส้นพลาสติก 1 : 1 ทำให้ไม่ต้องไล่เส้นพลาสติกออกทิ้งเลย จึงไม่มีการ Purge และ ไม่มี Poop ขี้พลาสติก ซึ่งประหยัดเงิน และ ช่วยโลกได้

ปัญหาของ Tool Changer?

เนื่องจากมี Tooling มากขึ้น การดูแลก็น่าจะต้องมากขึ้นเป็นเงาตามตัว โดย Tool Changer มีแนวโน้มราคาสูงกว่า เพราะต้นทุนสูงกว่าด้วย

สรุป เลือกอะไรดี?

สรุปเป็นประโยคสั้นๆคือ “หากตั้งใจพิมพ์ 2-4สี ให้เลือก Tool Changer” เพราะพิมพ์เร็วกว่ามาก ประหยัดเส้นพลาสติกด้วย แต่ถ้าพิมพ์สีเดียว ความเร็วเท่ากัน ถ้าพิมพ์มากกว่า 4สี ทำไม่ได้ (รุ่นที่เราทำบทความเป็น Flashforge Creator 5Pro ซึ่งมีแค่ 4หัว) AMS ต่อขยายได้มากกว่าคือสามารถซื้อกล่องมาหลายกล่องได้ เช่น ซื้อ 6กล่องสามารถรองรับสีได้ทั้งหมด 24สี

อนาคต Tool Changer น่าจะไปได้อีกไกล เช่นเป็นหัวตัด หัวเลเซอร์ หัววัดค่า อันนี้เดาเอาจากเทรนในอนาคตครับ

Note : เครื่องที่เราเอามารีวิวครั้งนี้คือ Flashforge Creator 5/5Pro เครื่องถือว่าดีเลย แถมราคาถูก ลอง Click เผื่อสนใจซื้อครับ — ส่วนระบบ AMS ที่ขายดีมากๆมีสองตัว P2S Combo, X2D Combo

---