fbpx

3D printing กับความปลอดภัยต่อการสัมผัสอาหาร

3D printing กับความปลอดภัยต่อการสัมผัสอาหาร

แนวทางสำคัญในการพิมพ์สามมิติภาชนะใส่อาหาร: ข้อกำหนด เทคโนโลยี วัสดุ และอื่น ๆ

 

เครื่องพิมพ์สามมิติให้อิสระในการออกแบบสินค้าที่ผลิตตามความต้องการของลูกค้าแต่ละคน  งานที่มีความสลับซับซ้อน หรืองานที่มีรูปทรงแบบออแกนนิค ซึ่งอาจจะมีต้นทุนสูง หรืออาจจะไม่สามารถผลิตด้วยกรรมวิธีทั่วไปได้เลย

แต่ความอิสระนี้อาจจะถูกข้อบังคับด้านการใช้งานที่เกี่ยวข้องกับอาหาร หากคุณต้องการพิมพ์งาน 3D ที่ต้องสัมผัสกับอาหาร คุณจะต้องคำนึงถึงความปลอดภัย และกฎระเบียบต่าง ๆ เพื่อไม่ให้เกิดการสัมผัสกับสารพิษ หรือการสะสมแบคทีเรียที่เป็นอันตราย

การพิมพ์ 3D ที่ปลอดภัยกับอาหารเป็นสิ่งที่เป็นไปได้ และวัสดุที่ได้รับอนุญาตให้ใช้กับอาหารก็มีมากขึ้นเรื่อย ๆ แต่ก็ยังมีความเคลือบแคลงเกี่ยวกับวิธีการทำงาน และการหาข้อกำหนดที่ตรงตัวก็ยังเป็นเรื่องที่ท้าทาย

จากนี้จะขอแนะนำเกี่ยวกับความปลอยภัยด้านอาหาร ข้อควรคำนึงเรื่องการพิมพ์ 3D สำหรับอาหาร และประเภทของเครื่องพิมพ์ 3D ที่ใช้ผลิต ทั้งในเครื่องแบบ stereolithography (SLA), fused deposition modeling (FDM), และ selective laser sintering (SLS)

จริง ๆ แล้วความปลอดภัยกับอาหาร (Food Safe) หมายถึงอะไรกันแน่?

ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจกับคำศัพท์ต่อไปนี้เสียก่อน

  • Food gradeคำว่า “Food grade” คือส่วนประกอบแต่ละส่วนในความปลอดภัยของอาหารและยาต่อการบริโภคของมนุษย์ และสามารถใช้ได้โดยตรงกับผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวกับอาหาร ซึ่งใช้กันทั่วไปในการอธิบายเครื่องมือและอุปกรณ์ที่มีคุณภาพ เพียงพอที่จะใช้สำหรับการผลิตอาหาร การจัดเก็บอาหาร หรือเพื่อเตรียมอาหาร นอกจากนี้ยังเป็นตัวบ่งชี้ที่มีความสำคัญด้านความปลอดภัยในทางปฏิบัติในหลายอุตสาหกรรม ที่จะทำให้ผู้บริโภครู้สึกปลอดภัย วางใจและยกระดับของสินค้าให้ก้าวสู้ระดับที่สูงขึ้น ตอบสนองลักษณะทางความนิยมทางสังคม และสิ่งแวดล้อม ดังนั้นวัสดุหรือบรรจุภัณฑ์ที่มีคำว่า ฟู้ดเกรด (Food Grade) จึงถือว่ามีความสะอาดและปลอดภัยต่อผู้บริโภค
  • Food safeหมายถึงการเลือกใช้วัสดุ Food grade ที่ปลอดภัยเหมาะสำหรับการใช้งานตามวัตถุประสงค์ และไม่เป็นอันตรายต่อผู้บริโภค สามารถนำมาบริโภคได้ โดยไม่เป็นอันตรายใด ๆ ต่อผู้บริโภค เพื่อให้ผู้บริโภคปลอดภัยจากอันตรายที่มาจากอาหารและยา เช่น อันตรายทางชีวภาพที่เกิดจากสิ่งมีชีวิตที่เป็นจุลินทรีย์ก่อโรค อันตรายทางเคมีที่เกิดจากสารเคมีที่มีอยู่ในวัตถุดิบ อันตรายทางกายภาพที่เกิดจากสิ่งแปลกปลอม ปนเปื้อนมากับอาหาร ได้แก่ อันตรายทางชีวภาพ อันตรายทางเคมี และอันตรายทางกายภาพ
  • Food contact surfaces (พื้นผิวที่สัมผัสอาหาร) หมายถึง พื้นผิวที่สัมผัสกับอาหาร และพื้นผิวที่ของเหลวไหลหยดลงบนอาหารโดยตรง หรือหยดบนพื้นผิวที่สัมผัสกับอาหาร ซึ่งเกิดขึ้นตามปกติของการ ผลิตอาหาร รวมถึงภาชนะและพื้นผิวของเครื่องมือที่สัมผัสกับอาหาร พื้นผิวที่สัมผัสอาหาร (food contact surfaces) ทำจากวัสดุที่ปลอดภัยต่ออาหารที่ได้รับการออกแบบมาเพื่อทนต่อสภาพแวดล้อมที่จะนำมาใช้ ซึ่งรวมถึงการสัมผัสกับสารทำความสะอาด สารฆ่าเชื้อและขั้นตอนการทำความสะอาดต่าง ๆ

Food grading และ food safety จะให้ความสำคัญกับการบริโภคเข้าไป อนุภาคขนาดเล็กมาก ๆ ขนาดไม่กี่นาโนเมตร จนถึงขนาดหลายร้อยนาโนเมตรอาจถูกถ่ายทอดไปในแต่ละกระบวนการ ตัวอย่างเช่นจากวัตถุดิบไปยังชิ้นงานพิมพ์ และจากชิ้นงานไปยังอาหาร

เนื่องจากระดับการถ่ายทอดอนุภาคจะน้อยมากในการสัมผัสอาหารแบบชั่วครู่ ดังนั้น Food grade จึงจะให้ความสำคัญกับการสัมผัสกับอาหารเป็นระยะเวลานาน ๆ มากกว่า เช่นภาชนะใส่อาหาร หลอดดูด ช้อนส้อม จาน และแม่พิมพ์อาหาร การทดสอบจะเป็นไปตามข้อกำหนดของ อย. แต่ละประเทศ ในส่วนขอประเทศไทยจะพิจารณาถึง

  • วัสดุผ่านอุณหภูมิในช่วงแนะนำที่ปลอดภัย
  • วัสดุนั้นมีความปลอดภัยกับอาหารแต่ละชนิด (ปริมาณไขมัน, ความเป็นกรด, ความชื้น และอื่น ๆ )
  • วัสดุนี้จะคงสภาพแวดล้อมที่จะถูกนำไปใช้รวมถึงการทำความสะอาดและการฆ่าเชื้อ

สำหรับในสหรัฐฯ จะเป็นไปตาม FDA CFR 21 และด้านยุโรปจะมีข้อกำหนด 10/2011

มองหาสัญลักษณ์เหล่านี้ของ อย. แต่ละประเทศ โปรดระลึกไว้ว่าวัสดุนั้นเป็นไปตามข้อกำหนดเท่านั้น ไม่ได้หมายความว่ามันได้รับอนุญาตให้ใช้โดยหน่วยงานนั้น ๆ ดังนั้นต้องตรวจสอบกับเอกสารข้อมูลด้านเทคนิคให้แน่ใจก่อน

มาตรฐานสากลในการพิจารณาจะเป็นไปตามรหัสอาหารของ อย. วัสดุที่ใช้จะต้องผ่านมาตรฐานดังต่อไปนี้

  • ไม่มีการแพร่วัตถุอันตราย
  • ไม่ส่งกลิ่น สี หรือรส
  • ปลอดภัยภายใต้การใช้งานปรกติ
  • ทนทาน ทนการกัดกร่อน และ ไม่ดูดซึม
  • มีน้ำหนักมากพอที่จะรองรับการล้างได้หลาย ๆ ครั้ง
  • ผิวเรียบ ทำความสะอาดได้ง่ายโดยไม่แตกหัก และไม่มีคม
  • ทนทาน ไม่เป็นรอย หลุม แตกลายงา รอยแยก รอยบาก การบิดเบี้ยว และย่อยสลาย
  • ตรวจสอบได้ง่าย

ข้อพิจารณาในด้านความปลอดภัยต่ออาหารของงานพิมพ์ 3D

การสะสมแบคทีเรีย

งานพิมพ์ 3D อาจจะกลายเป็นจานเพาะเชื้อแบคทีเรียได้ภายในเวลาแค่ไม่กี่สัปดาห์ ถึงแม้ว่าวัสดุบางชนิดจะเอาเข้าเครื่องล้างจานได้ แต่แบคทีเรียอันตรายบางชนิดเช่น E. coli และ salmonella ที่อาศัยในซอกเล็กซอกน้อยบนผิวงานก็อาจหลุดรอดไปได้ เชื้อราที่มีพิษบางชนิดก็สามารถเจริญเติบโตได้บนพลาสติกและยากที่จะกำจัด การใช้สารฟอกขาว หรือเอาเข้าเครื่องไมโครเวฟก็ไม่สามารถกำจัดมันได้

คงไม่มีปัญหาใด ๆ หากมันเป็นงานพิมพ์ที่ใช้แล้วทิ้ง แต่ถ้าคุณตั้งใจจะใช้มันถาวร ก็ขอแนะนำว่าให้เคลือบมันด้วยสารที่เป็น food safe

การเคลือบด้วยสารที่เป็น food safe และ น้ำยาผนึก

ทางเลือกที่ดีที่สุดในการลดอันตรายจากการสะสมของแบคทีเรีย และจากอนุภาคที่หลุดออกมา ทำได้โดยการจุ่มเคลือบงานพิมพ์สามมิตินั้นด้วย food grade epoxy หรือ polyurethane resin ตัวอย่างเช่น Masterbond’s EP42HT-2FG หรือ ArtResin หรือเทฟล่อน

อย่างไรก็ตามการเคลือบนั้นก็ไม่ได้รับประกันว่าจะใช้ได้อย่างปลอดภัยในระยะยาว เพราะสารเคลือบเหล่านี้ไม่ได้ทนต่อการล้างด้วยเครื่องล้างจาน และมันยังเสื่อมไปตามอายุด้วย ทำให้พื้นผิวเดิมเผยออกมา

ความปลอดภัยสำหรับเครื่องล้างจาน

โดยทั่วไปวัสดุที่ใช้พิมพ์สามมิติมักจะมีค่าการต้านทานความร้อนต่ำ ซึ่งหมายความว่ามันจะเกิดการเปราะ แตก หรือเสียรูปเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น หากคุณตั้งใจจะทำความสะอาดงานพิมพ์สามมิติด้วยเครื่องล้างจาน โปรดตรวจสอบให้แน่ใจว่ามันใช้วัสดุที่ปลอดภัยสำหรับใช้กับเครื่องล้างจาน และตรวจสอบอุณหภูมิด้วย

อุปกรณ์ที่ปลอดภัยกับอาหาร

เนื่องจากอนุภาคสามารถเคลื่อนย้ายจากตัวเครื่องพิมพ์สามมิติไปยังงานพิมพ์สามมิติได้ ดังนั้นมันจึงสำคัญมากที่ตัวเครื่องพิมพ์ อุปกรณ์ และเครื่องมือต่าง ๆ ที่สัมผัสกับวัสดุพิมพ์ และงานพิมพ์ จะต้องไม่มีส่วนประกอบของสารเคมีอันตรายด้วย

ทั้งนี้รวมไปถึงการใช้งานวัสดุหลายชนิดในเครื่องเดียวกัน ซึ่งวัสดุที่ใช้ก่อนหน้านี้อาจจะไม่เป็น food safe หรือมีสารพิษตกค้างอยู่ก็ได้

วัสดุพิมพ์ที่เป็น Food safe

วัสดุพิมพ์สามมิติหลาย ๆ ชนิดไม่เป็น food safe และอาจมีสารเคมีที่เป็นพิษปนเปื้อนอยู่ จงใช้แต่วัสดุพิมพ์ที่ทำมาเพื่อการใช้พิมพ์งานที่สัมผัสอาหารได้โดยเฉพาะเท่านั้น

ระยะเวลาที่สัมผัสอาหาร

อย่างที่ทราบแล้ว ความเสี่ยงที่จะเกิดการปนเปื้อนจะมากขึ้นเมื่อมีการยืดระยะเวลาที่งานพิมพ์สามมิติสัมผัสกับอาหารให้ยาวนานขึ้น ดังนั้นจึงควรจำกัดเวลาที่งานพิมพ์ต้องสัมผัสกับอาหารให้น้อยที่สุด

การใช้เครื่องพิมพ์สามมิติผลิตภาชนะบรรจุอาหาร

ลองถามตัวเองว่าทำไมจึงต้องพิมพ์งานที่สัมผัสอาหาร หากเป็นงานออกแบบ งานสร้างสรรค์ โดยทั่วไปแล้วมีวิธีทำโดยอ้อมในการผลิตเช่นการทำเป็นแม่พิมพ์ก่อน สามารถอ่านรายละเอียดในหัวข้อต่อไป

งานพิมพ์ระบบ Stereolithography (SLA) ที่เป็น Food Safe

งานพิมพ์ระบบ SLA จะขึ้นรูปวัตถุสามมิติด้วยการใช้แสงเลเซอร์ยิงไปยังเรซินเหลวไวแสง เพื่อให้เรซิน ณ จุดนั้นแข็งตัว

แล้วเรซินนั้นเป็นชนิดที่ปลอดภัยกับอาหารไหม? คำตอบคือ ไม่ เนื้อเรซินสามารถก่อเกิดอนุภาคได้ ทำให้เรซินทุกชนิด รวมถึงงานพิมพ์ไม่ปลอดภัยต่ออาหารด้วยตัวของวัสดุเอง แม้เรซินสำหรับงานทันตกรรม และทางการแพทย์จะได้รับการรับรองว่าเข้ากันได้กับร่างกาย แต่มันก็ไม่ได้หมายความว่ามันปลอดภัยกับอาหาร วัสดุเหล่านี้ได้รับการรับรองให้ใช้เฉพาะเจาะจงกับงานบางชนิดเท่านั้น และไม่ควรสัมผัสอาหาร

งานพิมพ์จากเครื่องพิมพ์ระบบ SLA จะมีผิวที่เรียบกว่า จึงง่ายกว่าในการเคลือบผิวเพื่อป้องกันการก่อตัวของแบคทีเรีย ปัจจัยที่มีผลต่อความเรียบของผิวได้แก่ ชนิดของเรซิน ความหนาของเลเยอร์ ทิศทางการวาง จำนวนโครงตาข่ายของโมเดลงาน และการอบแสงยูวี งานพิมพ์ที่เสร็จแล้วจะต้องล้าง และอบยูวีตามขั้นตอนที่บริษัทผู้ผลิตแนะนำก่อนจะนำไปเคลือบ อย่างไรก็ตามการเคลือบก็ยังไม่ได้รับประกันว่าจะปลอดภัยกับอาหารเนื่องจากสารเคลือบอาจจะทำปฏิกิริยากับเรซิน หรือเสื่อมสภาพไปตามเวลา ทำให้ผิวเรซินเปิดเผยออกมา

แม่พิมพ์

การทำแม่พิมพ์ตามแบบเป็นวิธีการที่ใช้กันทั่วไปในการใช้ประโยชน์จากเครื่องพิมพ์ระบบ SLA โดยที่งานพิมพ์จาก SLA ไม่เหมาะที่จะสัมผัสอาหารโดยตรง แต่มันเหมาะมากที่จะใช้ทำแม่พิมพ์แล้วใช้การขึ้นรูปแบบสุญญากาศด้วยพลาสติกที่เป็น Food safe

การขึ้นรูปโดยใช้แม่พิมพ์นี้ง่าย และผลงานที่ได้ก็สวยงามมาก

งานแม่พิมพ์ 3D และใช้การขึ้นรูปแบบสุญญากาศ

การชุบโลหะด้วยไฟฟ้า (Electroplating)

กระบวนการผ่านกระแสไฟฟ้าเข้าไปในสารละลายเกลือของโลหะ (Metallic salts) แล้วทำให้อิออนบวกวิ่งมารับประจุไฟฟ้าลบที่ชิ้นงาน ซึ่งทำหน้าที่เป็นขั้วลบ (Cathode) จึงทำให้เกิดเป็นชั้นผิวบางของโลหะมาเคลือบอยู่บนผิวด้านนอกของชิ้นงาน มักใช้เพื่อป้องกันการเกิดสนิมโลหะ หรือเพื่อให้พื้นผิวงานมีความคงทน

งานพิมพ์จากเครื่อง SLA เหมาะมากกับการชุบโลหะ เนื่องจากผิวที่เรียบ แต่พลาสติกไม่นำไฟฟ้า ดังนั้นจึงต้องเคลือบด้วยสารนำไฟฟ้าเช่นกราไฟท์ conductive lacquer, electroless plate, หรือ a vaporized coating

การเคลือบโลหะเพื่อให้ปลอดภัยต่ออาหารมีอยู่จริง แต่กระบวนการนั้นต้องผ่านสารเคมีจำนวนมาก ดังนั้นจึงต้องมั่นใจว่ากระบวนการผลิตมีความปลอดภัย และได้รับการรับรอง

เซรามิก

งานพิมพ์เซรามิกจากเครื่อง SLA สามารถผลิตงานเซรามิกได้จริง โดยการนำงานที่พิมพ์เสร็จแล้วไปเผาในเตาเผา มันจะทำให้เรซินไหม้หมดไป เหลือแต่เนื้อเซรามิกซึ่งมีความแข็งแรง และทนต่อสารเคมีส่วนใหญ่ได้ พื้นผิวของงานจะถูกเคลือบแก้วไปในตัวทำให้มีความปลอดภัยมากขึ้นด้วย

งานพิมพ์ 3D ด้วยวัสดุเซรามิก สามารถผลิตงานที่ยากจะทำด้วยมือ

งานพิมพ์ระบบ Fused Deposition Modeling (FDM) ที่เป็น Food Safe

FDM เป็นการพิมพ์สามมิติที่ขึ้นรูปงานด้วยการหลอมเส้นพลาสติกและฉีดออกมาเป็นเส้นเล็ก ๆ ซ้อนกันเป็นชั้น ๆ จนเป็นรูปร่างที่ต้องการ

เส้นพลาสติกที่ถูกฉีดออกมาจะมีหน้าตัดเป็นวงกลม เมื่อวันซ้อนกันจะมีช่องว่างเล็ก ๆ ระหว่างเส้น และระหว่างชั้น ดังนั้นเราจึงแนะนำว่าให้พิมพ์ที่ความสูงระหว่างชั้นที่ต่ำที่สุดเท่าที่ทำได้เพื่อให้ปลอดภัยกับอาหาร

ดังนั้นสิ่งที่ท้าทายมากที่สุดของเครื่องพิมพ์ FDM คือการหลีกเลี่ยงการสะสมตัวของแบคทีเรียในช่องว่างนั้น ในการใช้งานที่สัมผัสอาหารในระยะยาว จำเป็นต้องมีการทำให้ผิวงานเรียบ โดยการใช้สารเคมีเช่น acetone, d-Limonene, หรือ ethyl acetate เพื่อกำจัดส่วนที่ไม่เรียบบนผิวงานออกไป แต่อย่างไรก็ตามการเคลือบผิวก็ยังจำเป็นอย่างมาก

ชั้นของเส้นพลาสติกของเครื่อง FDM (ซ้าย) เทียบกับเครื่อง SLA (ขวา)

เส้นพลาสติกชนิด Food grade จะไม่มีส่วนผสมที่ทำให้หัวพิมพ์สึกหรอ อย่างไรก็ตามควรหลีกเลี่ยงหัวพิมพ์ชนิดทองเหลืองผสมตะกั่ว ให้ใช้หัวพิมพ์แบบสเตนเลสสำหรับงานที่สัมผัสอาหาร

นอกจากนี้ต้องตรวจสอบเครื่องพิมพ์ว่าสามารถใช้งานร่วมกับเส้นพลาสติกได้ ตัวอย่างเช่นพลาสติก PEI มีคุณสมบัติที่เหมาะ และเป็นไปตามที่ อย. กำหนดแต่มันก็ต้องการความร้อนสูงกว่า 300 °C ซึ่งไม่ใช่จะทำความร้อนได้ขนาดนั้นทุกเครื่อง

เส้นพลาสติกชนิด Food grade

เส้นพลาสติกที่นิยมใช้กันทั่วไปกับเครื่องพิมพ์สามมิติคือ PLA และ ABS คำถามคือ PLA และ ABS เป็นพลาสติกที่ปลอดภัยกับอาหารหรือไม่? คำตอบคือ “อาจจะ” ทั้งนี้ขึ้นกับปัจจัยหลายอย่าง

เส้นพลาสติกชนิด Food safe จะมี PLA, PP, co-polyester, PET, PET-G, HIPS, nylon-6, ABS, ASA, และ PEI แต่ถ้าต้องเอาเข้าเครื่องล้างจานแล้วละก็ ให้หลีกเลี่ยง PET, nylon, และ PLA เนื่องจากมันจะอ่อนตัวเมื่อได้รับความร้อน และเสียรูปเมื่ออุณหภูมิสูงขึ้นถึง 60-70°C และหากต้องใช้กับของเหลวที่ร้อนควรใช้วัสดุ co-polyester, High Temperature PLA หรือ PEI จะเหมาะกว่า

แม้จะไม่อยู่ในข้อห้าม แต่มีการศึกษาบางฉบับอ้างว่า polystyrene อาจจะปลดปล่อยสาร styrene วัสดุ co-polyesters อาจมีผลกระทบกับสุขภาพ และเส้นพลาสติกที่เป็น Food grade อาจสูญเสียคุณสมบัตินั้นไปกับการเกิด oxidation หรือเสื่อมสภาพไประหว่างกระบวนการพิมพ์

FILAMENT BRAND FDA EU SMOOTHABLE DISHWASHER SAFE HOT LIQUIDS
ABS Adwire PRO Approved NA Yes, acetone Yes Yes
Innofil3D Approved except red, orange, and pink Approved except red, orange, and pink Yes, acetone Yes Yes
ASA Innofil3D NA Compliant Yes No
Bendlay Orbi-Tech NA Compliant Yes, brake cleaner No No
Biocompound Extrudr GreenTEC NA Compliant
Co-Polyester Colorfabb XT Approved Compliant No Yes Yes
HIPS Easyfil Compliant Compliant Yes, d-limonene Yes No
Fillamentum NA Compliant Yes, d-limonene Yes No
InnoFil3D Approved Approved Yes, d-limonene Yes No
Nylon Taulman Nylon 680 Compliant NA No No
PEI ULTEM® 1000 Compliant NA Yes Yes
PET InnoPet EPR Approved except red and orange Approved except red and orange Yes, ethyl acetate No No
Refil Approved NA Yes, ethyl acetate No No
Taulman T-Glase Approved NA Yes, ethyl acetate No No
Verbatim Compliant NA Yes, ethyl acetate No No
PET-G Extrudr MF NA Approved Yes, ethyl acetate No No
HDGlass Approved Approved Yes, ethyl acetate No No
PLA Filaments.ca TrueFS Approved NA No No No
Fillamentum NA Compliant No No No
Innofil3D Approved except red, orange, pink, apricot skin, grey, and magenta Approved except red, orange, pink, apricot skin, grey, and magenta No No No
Copper3D PLActive Antibacterial Approved Compliant No No No
Makergeeks Approved NA No No No
Purement Antibacterial Approved Approved No No No
PLA-HT Makergeeks Raptor Approved NA No Yes Yes
Makergeeks Raptor Approved NA No Yes Yes
PP Centaur Compliant Compliant No Yes Yes
InnoFil3D Approved Approved No Yes Yes
Nunus Compliant Compliant No Yes Yes
Verbatim Compliant NA No Yes Yes
SBS Filamentarno NA Approved only in Russia Yes, d-limonene Yes Yes

โปรดทราบ: ข้อมูลในตารางข้างต้นอาจจะมีการเปลี่ยนแปลงในอนาคต

งานพิมพ์ระบบ Selective Laser Sintering (SLS) ที่เป็น Food Safe

การพิมพ์ระบบ Selective Laser Sintering เป็นการยิงแสงเลเซอร์ไปยังผงโพลีเมอร์เพื่อหลอมละลาย วัสดุที่นิยมใช้คือ nylon ซึ่งมีคุณสมบัติทางวิศวกรรมที่ดีมาก

ผงโพลีเมอร์อาจจะเป็น Food grade แต่ผงบางส่วนที่อยู่บนผิวของงานอาจจะไม่ได้ถูกหลอมเหลวเพียงพอ ก่อให้เกิดรูพรุนเล็ก ๆ เป็นที่สะสมของแบคทีเรียได้ และถึงแม้ว่าวัสดุ Nylon 12 จะสามารถอบไอน้ำเพื่อทำความสะอาดได้ แต่ก็ควรจะมีการเคลือบผิวด้วยสารเคลือบชนิด Food grade อีกครั้งจะดีกว่า

ขั้นตอนหลังการพิมพ์ตามปรกติของงานพิมพ์ SLS คือการย้อมสี ซึ่งขั้นตอนนี้อาจจะทำให้สีย้อมซึมเข้าไปในเนื้องาน และทำให้งานพิมพ์นั้นไม่ปลอดภัยต่ออาหารก็ได้

สรุป

ความปลอดภัยต่ออาหารของงานพิมพ์สามมิติอาจจะไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด หรือไม่อาจฟันธงลงไปได้ว่าใช่ หรือไม่ การนำงานพิมพ์สามมิติไปสัมผัสอาหารมีข้อควรคำนึงถึงอย่างระมัดระวังก่อนนำไปใช้งานจริง หากต้องการทราบรายละเอียดเพิ่มเติม ขอแนะนำให้อ่านบทความต่อไปนี้:

 

ป้องกันอันตรายจากการใช้เกรียง

ป้องกันอันตรายจากการใช้เกรียง

เครื่องมืออันหนึ่งที่พวกเราคุ้นเคย และได้ใช้อยู่ประจำคงหนีไม่พ้นเกรียงที่เอาไว้แซะงานออกจากแท่นพิมพ์ มันเป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์ แต่ก็มีอันตรายพอดู วันนี้จะมาเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับการใช้งานเกรียงกันครับ

อย่างที่กล่าวไว้ข้างต้นว่าเกรียงมีไว้แซะงานออกจากแท่นพิมพ์ แต่มันจะแซะได้ดีก็ต่อเมื่อมันมีความคมมากพอที่จะแทรกเข้าไประหว่างโมเดล กับแท่นพิมพ์ ดังนั้นเวลาซื้อเกรียงมาตรงขอบใบเกรียงจะเป็นขอบตัด มีความหนาประมาณ 1 มม. ทำให้มันไม่สามารถแทรกเข้าไปใต้โมเดลได้ เราจึงต้องเอาไปเจียรหรือลับให้ขอบมันบาง หรือมีความคมนั่นเอง

ทีนี้เมื่อขอบมันคม เราก็ต้องระวังไม่ให้มันบาดมือเรา ทั้งเวลาใช้งาน และตอนเก็บ เพื่อป้องกันอุบัติเหตุ และไม่ให้มันทื่อจะได้ไม่ต้องลับบ่อย ๆ วันนี้เลยจะมาเสนออุปกรณ์ป้องกันใบเกรียง และแน่นอนว่ามันพิมพ์ด้วยเครื่อง 3D printer ได้ แถมไม่ยากด้วย เริ่มจากครั้งแรกที่ออกแบบแค่ทำขึ้นมาทดสอบก่อน แต่ก็พอใช้งานได้

แต่มาคิดได้ว่าเวลาถอดที่ปิดออกมันจะลำบากนิดหน่อยเพราะไม่มีที่จับ ก็เลยเพิ่มที่จับไปในเวอร์ชั่นสอง ก็ถือว่าใช้งานได้ดีมากเลย ปิดได้แน่นปลอดภัยแน่นอน

หากใครต้องการนำไปใช้ก็ได้ เราไม่หวงครับ ดาวน์โหลดได้ที่นี่เลย Blade cover

ตอนนี้ทำไว้สำหรับเกรียงขนาด 2 นิ้วเท่านั้น ถ้ามีเวลาจะทำหลาย ๆ ขนาดให้ใช้กันนะครับ

สุดยอดโปรแกรม 3D ฟรี 2020

สุดยอดโปรแกรม 3D ฟรี 2020

ทุกวันนี้การเทคโนโลยีสามมิติมีบทบาทมากขึ้นในชีวิตของเราทุกคน และจะมีมากขึ้นเรื่อย ๆ ดังนั้นวันนี้ยังไม่สายเกินไปที่จะเริ่มเรียนรู้ และใช้งานเทคโนโลยีนี้ ซึ่งในปัจจุบันมันไม่ได้ใช้งานยากเหมือนเมื่อก่อน และสำหรับผู้เริ่มต้น เรามีโปรแกรม 3D ที่ใช้งานง่าย และที่สำคัญคือใช้งานได้ฟรี มีทั้งแบบโปรแกรมเดี่ยว และทำงานผ่านเวบเบราส์เซอร์ เรามาดูกันเลยดีกว่าว่ามีโปรแกรมตัวไหนน่าสนใจบ้าง

1. 3D Slash

ชื่อ 3D Slash
ระบบปฏิบัติการ Windows, Mac, Linux, Raspberry Pi or Browser
ระดับผู้ใช้งาน เริ่มต้น/มือใหม่ งานอดิเรกที่ต้องการความสนุกสนานในการสร้างโมเดล
ราคา ฟรี / หรือสมัครใช้งานแบบพรีเมี่ยม $2-20 ต่อเดือน
รูปแบบไฟล์ 3dslash, obj, stl
ดาวน์โหลด 3D Slash

3D Slash เป็นโปรแกรมที่ใช้งานง่าย สร้างโมเดลสามมิติจากบล็อกเล็ก ๆ เหมือนกับเกมส์ Minecraft โดยคุณจะทำงานกับบล็อกลูกบาศก์ ใช้เครื่องมือต่าง ๆ เช่น พลั่ว ค้อน สิ่ว สว่าน เป็นต้น ในการตกแต่งลูกบาศก์นั้นให้เป็นรูปร่างอย่างที่ต้องการ หรือใช้เกรียง เพื่อเพิ่มเนื้องาน

3D Slash เป็นโปรแกรมที่ใช้งานง่าย เหมาะกับผู้เริ่มใช้โปรแกรม 3D ด้วยคำแนะนำเพียงเล็กน้อยคุณก็สามารถสร้างสรรค์งานได้อย่างหรูแล้ว ลองดูตัวอย่างการใช้งานใน YouTube ได้ https://www.youtube.com/watch?v=iGj1-h8k950&t=57s นอกจากนี้คุณยังสามารถนำไฟล์งานจากที่อื่นเข้ามาดัดแปลงแก้ไขได้อีกด้วย

เวอร์ชั่นฟรีจะมีข้อจำกัดในเครื่องมือ และความสามารถแต่ถ้าคุณยอมจ่ายเพียง $2 ก็จะปลดล็อกคำสั่ง และเครื่องมือต่าง ๆ ทั้งหมด โปรแกรมนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการใช้งานโปรแกรม 3D ไม่บ่อยมาก และไม่ต้องการเรียนรู้คำสั่งที่วุ่นวายในโปรแกรม 3D ทั่วไป

Review: 3D Slash Review: 3D Modeling Made Super Easy

Tutorial: 3D Slash Tutorial for Beginners: How to Use 3D Slash

2. Clara.io

ชื่อ Clara.io
ระบบปฏิบัติการ ทำงานผ่านเบราส์เซอร์
ระดับผู้ใช้งาน มือใหม่-ระดับกลาง ผู้มีความมุ่งมั่นเรียนรู้
ราคา ฟรี / หรือสมัครใช้งานแบบพรีเมี่ยม $10-100 ต่อเดือน
รูปแบบไฟล์ 3dm, 3ds, cd, dae, dgn, dwg, emf, fbx, gf, gdf, gts, igs, kmz, lwo, rws, obj, off, ply, pm, sat, scn, skp, slc, sldprt, stp, stl, x3dv, xaml, vda, vrml, x_t, x, xgl, zpr
ดาวน์โหลด Clara.io

Clara.io เป็นโปรแกรมฟรีที่ใช้งานบนเบราส์เซอร์ เมื่อเห็นครั้งแรก โปรแกรมนี้จะมีหน้าตาคลาสิคตามแบบฉบับโปรแกรม 3D โดยใช้รูปหลายเหลี่ยม แต่มันมีคุณสมบัติมากกว่าที่เราคาดหวังจากโปรแกรมบนเวบเบราส์เซอร์ ตัวอย่างเช่น การเรนเดอร์ที่มีคุณภาพเทียบเท่าโปรแกรมราคาแพง ยังมี V-ray ที่สามารถเพิ่มแสงให้กับโมเดลโดยใช้รูปภาพ HDR และคำสั่งเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่จะทำให้คุณประทับใจ นอกจากนี้มันยังทำแอนนิเมชั่นแบบง่ายๆ ได้อีกด้วย

นอกจากนี้ Clara.io ยังสามารถใช้ร่วมกันกับผู้ใช้งานหลายคนได้ด้วย โดยเพิ่มผู้ใช้งานในไฟล์ที่ทำอยู่ และการเปลี่ยนแปลงนั้นจะถูกเชื่อมเข้าด้วยกันโดยอัตโนมัติ

เวอร์ชั่นฟรีของ Clara.io ให้พื้นที่ในการจัดเก็บไฟล์ในคลาวด์จำนวน 2 GB ส่วนเวอร์ชั่นเสียเงินจะได้พื้นที่จัดเก็บมากขึ้น ซีนสาธารณะที่ไม่จำกัด เป็นโปรแกรมบนเวบที่น่าสนใจตัวหนึ่ง

Moment of Inspiration (MoI)

Image: Moment of Inspiration
ชื่อ Moment of Inspiration (MoI)
ระบบปฏิบัติการ Windows และ Mac
ระดับผู้ใช้งาน มือใหม่-นักออกแบบ 3D ที่ชอบ NURBS แต่ไม่อยากยุ่งยากด้านเทคนิค
ราคา ฟรี / หรือ $295 สำหรับเวอร์ชั่นเต็ม
รูปแบบไฟล์ 3ds, 3dm, dxf, fbx, igs, lwo, obj, skp, stl, stp and sat
ดาวน์โหลด Moment of Inspiration (MoI)

MoI (ย่อมาจาก “Moment of Inspiration”) เป็นโปรแกรมทีทำมาเพื่อศิลปิน และนักออกแบบโดยเฉพาะ ผู้พัฒนาได้ใส่ความสามารถของการสร้างไฟล์สามมิติมาให้อย่างเต็มรูปแบบ แต่ได้ตัดความยุ่งยากซับซ้อนทางด้านเทคนิคออกไป ทำให้ผู้ใช้งานทำงานได้อย่างอิสระ และสามารถจดจ่ออยู่กับการสร้างสรรค์ได้อย่างเต็มที่

ในขณะที่โปรแกรม 3D อื่น ๆ ต้องมีการกดเมาส์ปุ่มขวาบ่อยมากถึงมากที่สุด MoI กลับใช้การเชื่อมต่อกับผู้ใช้งานแบบเรียบง่าย มันสามารถใช้งานกับเมาส์ปากกาได้อย่างลงตัว จนคุณสามารถใช้งานโปรแกรมได้โดยไม่ต้องแตะคีย์บอร์ดเลย

ที่ด้านขวามือของจอภาพจะมีเมนูให้เลือกว่าจะเขียนเป็นเส้น หรือเป็นรูปทรงสามมิติ มีคำสั่งแบบ 3D เช่น ดึงยืด ตัดมุม มนมุม ออฟเซ็ท ฯลฯ และมีคำสั่งดัดแปลงเช่น หมุน ย่อ-ขยาย จัดเรียง เปลี่ยนรูปทรง ฯลฯ และยังสามารถกำหนดขนาดที่แน่นอนได้ด้วย MoI สามารถใช้สคริปได้ด้วย

MoI สามารถเรียนรู้ได้ในเวลาอันสั้น โดยผู้ใช้งานไม่ต้องมีพื้นฐานด้านสามมิติมาก่อน ก็สามารถสร้างสรรค์โมเดลได้อย่างรวดเร็ว

หากคุณต้องการทำงานกับ NURBS ให้ลึกกว่านี้เราขอแนะนำโปรแกรม Rhino3D

4. SelfCAD

ชื่อ SelfCAD
ระบบปฏิบัติการ ทำงานผ่านเบราส์เซอร์
ระดับผู้ใช้งาน มือใหม่-นักออกแบบ 3D ที่ชอบ NURBS แต่ไม่อยากยุ่งยากด้านเทคนิค
ราคา ทดลองใช้ฟรี 10 วัน / หรือ $14.99 ต่อเดือน
รูปแบบไฟล์ stl, obj, mtl, ply, png, dae, svg
ดาวน์โหลด SelfCAD

SelfCAD เป็นโปรแกรมที่ทำได้ตั้งแต่การออกแบบไปจนถึงการพิมพ์สามมิติเลยทีเดียว มันมีความสามารถในการสร้างโมเดลสามมิติที่ซับซ้อนได้

ด้วยหน้าจอการทำงานที่ไหลลื่น มีความเรียบง่าย ทำให้มือใหม่สามารถเริ่มสร้างสรรค์งานได้ทันที คุณยังสามารถโหลดรูป 2D มาเป็นแบบในการอ้างอิงได้ด้วย

ข้อหนึ่งที่ทำให้โปรแกรมนี้น่าสนใจคือมันสามารถซ่อมไฟล์ที่เสียได้ พร้อมทั้งเตรียมไฟล์เพื่อส่งไปยังเครื่องพิมพ์ได้อีกด้วย มีรายชื่อเครื่องพิมพ์มาตรฐานให้เลือกมากมาย หรือคุณจะกำหนดคุณลักษณะของเครื่องพิมพ์เองก็ได้อีก

5.SketchUp

A render from SketchUp 2019. (Source: SketchUp)
ชื่อ SketchUp
ระบบปฏิบัติการ Windows and Mac
ระดับผู้ใช้งาน มือใหม่-นักออกแบบ 3D กราฟฟิกดีไซน์เนอร์
ราคา ฟรี
รูปแบบไฟล์ dwg, dxf, 3ds, dae, dem, def, ifc, kmz, stl
ดาวน์โหลด SketchUp

SketchUp เป็นที่นิยมในวงการสถาปัตยกรรม การตกแต่งภายใน วิศวกรรม และการก่อสร้าง สิ่งที่ถูกใจผู้ใช้งานคือการใช้งานที่ง่าย มันช่วยให้สร้างไฟล์สามมิติได้โดยหัดใช้งานเพียงไม่กี่ชั่วโมง

นอกจากการใช้งานที่ง่ายแล้วยังมีกลุ่มสังคมออนไลน์ที่ช่วยกันพัฒนาส่วนเสริมให้กับโปรแกรมนี้ด้วย ซึ่งส่วนมากจะใช้ได้โดยไม่ค่าใช้จ่าย

ในเวอร์ชั่นที่ทำงานบนเว็บจะใช้งานได้ฟรี แถมให้พื้นที่จัดเก็บ 10 GB ด้วย แต่ถ้าใช้งานแบบมืออาชีพจะมีค่าใช้จ่าย 1199 เหรียญต่อปี และสามารถใช้งานในแบบเดสท็อปได้ด้วย มีพื้นที่จัดเก็บแบบไม่จำกัด พร้อมทั้งฟีเจอร์ใหม่ๆ อีกเพียบ

นอกจากนี้ SketchUp ยังมีส่วนเพิ่มเติมดี ๆ ให้ใช้งานฟรี เช่น

Tutorials:

6. Tinkercad

ชื่อ Tinkercad
ระบบปฏิบัติการ ทำงานผ่านเบราส์เซอร์
ระดับผู้ใช้งาน มือใหม่
ราคา ฟรี
รูปแบบไฟล์ 123dx, 3ds, c4d, mb, obj, svg, stl
ดาวน์โหลด TinkerCAD

อย่าให้หน้าตาของซอฟแวร์หลอกคุณ มันไม่ได้เป็นโปรแกรมสำหรับเด็กอนุบาลนะ Tinkercad ช่วยให้คุณรวมรูปทรงสามมิติ ด้วยการเชื่อมต่อ เจาะ ตัดออก ได้อย่างง่ายดาย ทำให้มือใหม่ในเรื่อง 3D ก็สามารถสร้างงานที่น่าประทับใจได้ ลองดูตัวอย่างผลงานในชุมชนผู้ใช้งานของ Tinkercad ได้เลย

หากคุณต้องการเริ่มต้นกับปีแกรม 3D สักตัว Tinkercad เป็นตัวเลือกที่ดี แล้วคุณจะรักมัน

 

โปรแกรมสำหรับผู้ใช้งานระดับกลางขึ้นไป

7. Blender

ชื่อ Blender
ระบบปฏิบัติการ Windows, Mac, Linux
ระดับผู้ใช้งาน ระดับกลาง – นักออกแบบ 3D มืออาชีพ นักพัฒนาเกมส์
ราคา ฟรี
รูปแบบไฟล์ 3ds, dae, fbx, dxf, obj, x, lwo, svg, ply, stl, vrml, vrml97, x3d
ดาวน์โหลด Blender

Blender เป็นโปรแกรมสำหรับผู้ใช้งานระดับกลางถึงมืออาชีพ เป็นโปแกรมแบบ open-source ที่สามารถสร้างงานแอนนิเมชั่น visual effects, art, interactive applications, video games, และ โมเดล 3D ที่ใช้เพื่อการพิมพ์ Blender มีคำสั่งมากมายในการสร้าง 3D modeling, texturing, raster graphics editing, fluid, particle and smoke simulation, sculpting, animating, match moving, camera tracking, rendering, video editing, และ compositing นอกจากนี้มันยังเป็นโปรแกรมฟรีที่ใช้การประมวลผลแบบเกมมิ่งด้วย

Blender ยังสามารถปั้นงานในลักษณะเดียวกับ Mudbox หรือ ZBrush อีกด้วย และยังมีคำสั่ง เครื่องมือ ในการสร้างโมเดลแบบโครงข่ายเพื่อนำไปพิมพ์ และสามารถซ่อมโมเดลได้ด้วย

เป็นที่แน่นอนว่าเครื่องมือจำนวนมาก ย่อมมาพร้อม “ราคา” ถึงแม้มันจะเป็นโปรแกรมฟรี แต่การใช้งานให้คล่องก็ไม่ได้ง่ายเลย มันไม่เหมาะกับมือใหม่อย่างยิ่ง แต่ถ้าคุณรับได้กับการที่ต้องใช้เวลาเรียนรู้มันอย่างมาก Blender จะเป็นสารพัดประโยชน์มากที่สุดเท่าที่คุณจะหาได้

Tutorial: How to 3D Print Text Using Blender

8. DesignSpark Mechanical

ชื่อ DesignSpark Mechanical
ระบบปฏิบัติการ Windows
ระดับผู้ใช้งาน ระดับมืออาชีพ ที่ต้องการตัวเลือกอื่นแทน AutoCAD
ราคา ฟรี (835USD สำหรับ add-ons ทั้งหมด)
รูปแบบไฟล์ rsdoc, dxf, ecad, idf, idb, emn, obj, skp, STL, iges, step
ดาวน์โหลด DesignSpark

DesignSpark Mechanical เป็นโปรแกรมที่มีคำสั่งคล้ายกับโปรแกรม CAD ทั่วๆ ไป การทำงานก็เป็นแบบธรรมดา หน้าตาของโปรแกรมจะดูคล้ายกับ AutoCAD อย่างมาก ดังนั้นหากต้องการโปรแกรมทางเลือก DesignSpark Mechanical ก็เป็นอีกตัวเลือกที่น่าพิจารณา

โดยที่โปรแกรมหลักจะสามารถใช้งานได้ฟรี แต่ผู้พัฒนาจะคิดเงินสำหรับฟังก์ชั่นเสริมเช่น เพิ่มตัวเลือกในการ import/export และ rendering ซึ่งจะต้องเชื่อมต่อแบบออนไลน์

 

9. FreeCAD

ชื่อ FreeCAD
ระบบปฏิบัติการ Windows, Mac, Linux
ระดับผู้ใช้งาน ระดับกลางที่ต้องการลงลึกถึงความสามารถของมัน
ราคา ฟรี
รูปแบบไฟล์ step, iges, obj, stl, dxf, svg, dae, ifc, off, nastran, Fcstd
ดาวน์โหลด FreeCAD


FreeCAD
เป็นโปรแกรม 3D ประเภท parametric ที่สามารถสร้างงานได้ทุกขนาด ระบบ parametric ช่วยให้คุณกลับไปแก้ไขรูปร่างของโมเดลโดยการเปลี่ยนตัวแปรต่าง ๆ ได้ตลอดเวลาอย่างง่ายดาย

FreeCAD เป็นโปรแกรม open source และมีความสามารถสูงในการปรับเปลี่ยน การสร้างสคริปต์ และการเพิ่มส่วนขยาย มันใช้บางส่วนของ Python ดังนั้นคุณจึงสามารถใช้ภาษาโปรแกรมเพื่อสร้างฟีเจอร์ใหม่ให้กับ FreeCAD ได้

เนื่องจาก FreeCAD เป็น open source จึงมีชุมชนผู้ใช้งาน CAD จำนวนมาก จึงอาจจะต้องเตรียมใจไว้กับความยุ่งยากในการใช้งานช่วงแรก ๆ แต่หากลงลึกไปในโปรแกรมแล้วจะพบว่ามันมีฟีเจอร์ดี ๆ ให้ใช้เป็นรางวัล

FreeCAD มีโครงสร้างแบบโมดูล่า ทำให้เราสามารถติดตั้งมันเข้ากับโปรแกรมหลักได้เรื่อย ๆ

Tutorial: FreeCAD Tutorial for 3D Printing

 

 10. LibreCAD

ชื่อ LibreCAD
ระบบปฏิบัติการ Windows, Mac, Linux
ระดับผู้ใช้งาน ระดับกลางที่ต้องการลงลึกถึงความสามารถของมัน
ราคา ฟรี
รูปแบบไฟล์ dxf, dwg
ดาวน์โหลด LibreCAD

LibreCAD เป็นโปรแกรมแบบ open source มีความเรียบง่าย เครื่องมือพื้นฐานที่เพียงพอในการสร้าง และแก้ไขโมเดล มันแสดงผลเป็นแบบ 2D ทำให้โปรแกรมมีขนาดเล็กเพียง 30MB แต่ไม่ต้องเป็นห่วงมันแสดงผลเป็นแบบ isometric ได้ด้วย

หน้าจอของ LibreCAD เป็นระเบียบดี เหมาะกับผู้เริ่มต้นใช้งาน เมื่อเริ่มใช้งานมันคล่องขึ้นคุณอาจจะอยากใช้งานมันให้เร็วขึ้นด้วยการพิมพ์คำสั่งที่ด้านล่าง

 

11. MakeHuman

ชื่อ MakeHuman
ระบบปฏิบัติการ Windows, Mac, Linux
ระดับผู้ใช้งาน ระดับกลาง
ราคา ฟรี
รูปแบบไฟล์ dae, fbx, obj, STL
ดาวน์โหลด MakeHuman


MakeHuman
เป็นโปรแกรมที่เอาไว้สร้างรูปคน มันเคยเป็น plugin ใน Blender แต่ตอนนี้เป็นโปรแกรมเฉพาะทางแล้ว

MakeHuman มีลักษณะเหมือนโปรแกรมเด็กเล่นที่ประกอบร่างกายมนุษย์ที่ดูเหมือนจริง และมีเอกลักษณ์ขึ้นมาได้อย่างรวดเร็ว โดยอาศัยการเลื่อนหาตัวเลือกของเพศ ใบหน้า ลำตัว แขน และขา มีตัวเลือกย่อยอีกมากมาย คุณสามารถปรับเปลี่ยนได้จนถึงปลายผมเลยทีเดียว

เมื่อเสร็จเรียบร้อยแล้ว คุณก็ยังเลือกเสื้อผ้าใส่ให้กับโมเดลของคุณได้อีกหลายแบบตั้งแต่แบบสบาย ๆ ถึงแบ ชิค ๆ มันยังปรับรูปหน้าเพื่อแสดงอารมณ์ได้อีกด้วย MakeHuman ยังสร้างโครงตาข่ายเพื่อไปปรับแต่งแบบละเอียดในโปรแกรมปั้น 3D แบบ ZBrush ได้ สำหรับผู้ใช้งาน Blender ก็สามารถโอนถ่ายงานไปมาระหว่างสองโปรแกรมได้อีก นับว่าเป็นโปรแกรมที่ดีมากสำหรับการสร้างโมเดลคน

12. Meshmixer

ชื่อ Meshmixer
ระบบปฏิบัติการ Windows, Mac
ระดับผู้ใช้งาน ระดับกลางที่ต้องการตรวจสอบ ซ่อมแซมไฟล์
ราคา ฟรี
รูปแบบไฟล์ amf, mix, obj, off, stl
ดาวน์โหลด Meshmixer

Meshmixer เป็นเสมือนเครื่องมืออเนกประสงค์ในด้าน 3D modeling อย่างชัดเจน Meshmixer ถูกออกแบบมาให้ใช้งานในแบบโครงตาข่ายด้วยวิธีที่ง่ายที่สุด ตัวอย่างเช่น คุณสามารถใช้งาน Meshmixer ในการทำโมเดลสำหรับอวัยวะเทียม ในส่วนที่เป็นกลไก และส่วนที่เป็นข้อมูลจากการสแกนเพื่อให้สวมใส่ได้สบาย นอกจากนี้ใน Meshmixer ยังมีคำสั่งที่ช่วยปรับแต่งโมเดลที่มักจะมีอยู่ในโปรแกรมราคาแพงระดับอุตสาหกรรมมาให้ด้วย คุณยังสามารถลดส่วนที่ไม่จำเป็นเพื่อลดเวลาการพิมพ์ไปได้ด้วย มันยังสร้างข้อต่อให้อัตโนมัติเพื่อเชื่อมต่องานสองชิ้นเข้าด้วยกัน

สุดท้าย Meshmixer มีความสามารถในการซ่อมแซมไฟล์ที่มีปัญหา ทำโมเดลให้กลวง ลดจำนวนโครงตาข่าย ทำให้มันเป็นโปรแกรมที่สุดยอดโปรแกรมหนึ่งสำหรับ 3D printing.

Tutorial: MeshMixer Tutorial for 3D Printing Beginners

13. NanoCAD

ชื่อ NanoCAD
ระบบปฏิบัติการ Windows
ระดับผู้ใช้งาน ระดับสูงที่ต้องการโปรแกรมทดแทน AutoCAD
ราคา ฟรี
รูปแบบไฟล์ sat, step, igs, iges, sldprt, STL, 3dm, dae, dfx, dwg, dwt, pdf, x_t, x_b, xxm_txt, ssm_bin
ดาวน์โหลด nanoCAD

ในรุ่นพื้นฐานของ NanoCAD สามารถใช้งานได้ฟรี ระบบติดต่อกับผู้ใช้งานจะเหมือนโปรแกรม AutoCAD ดังนั้นการเปลี่ยนไปมาระหว่างโปรแกรมทำได้ราบรื่นมาก

NanoCAD เป็นใช้การขึ้นรูปแบบ parametric ทำให้การกลับไปแก้ไขดัดแปลงงานเก่าทำได้โดยไม่ต้องยุ่งยาก นอกจากนี้มันยังมีระบบอัตโนมัติสำหรับงานที่ทำเป็นประจำ ตัวโปรแกรมใช้งานง่าย เมนูเข้าถึงได้ง่ายไม่ว่าคุณจะเล่นเป็นงานอดิเรก หรือมืออาชีพ

หากคุณต้องการเพิ่มเติมความสามารถของ NanoCAD มันก็มี plugins ให้ใช้มากมาย แต่ถ้าโปรเจคของคุณต้องการมากกว่านั้น คุณอาจจะลองมองไปที่รุ่น Plus หรือ Pro แทน

14. OpenSCAD

ชื่อ OpenSCAD
ระบบปฏิบัติการ Windows, Mac, Linux
ระดับผู้ใช้งาน ระดับกลาง ผู้รักในการเขียนโค๊ด
ราคา ฟรี
รูปแบบไฟล์ dxf, off, stl
ดาวน์โหลด OpenSCAD

อีกโปรแกรม 3D ฟรีที่น่าสนใจคือ OpenSCAD มันไม่ได้เป็นโปรแกรมประเภท interactive แต่เป็นแบบใช้การพิมพ์คำสั่งด้วยแป้นพิมพ์ ซึ่งการขึ้นรูปโมเดล 3D จะใช้การเขียนโค๊ดกำหนดค่าต่าง ๆ แล้วโปรแกรมจะสร้างเป็นโมเดล 3D ให้

OpenSCAD อาจจะไม่ใช่โปรแกรมสำหรับทุกคน แต่มันเป็นสุดยอดโปรแกรมสำหรับผู้ที่ชอบเขียนโค๊ด เขียนสูตร และต้องการเห็นสูตรที่เขียนขึ้นมาแปลงไปเป็นรูปทรงสามมิติ

15. Sculptris

ชื่อ Sculptris
ระบบปฏิบัติการ Windows, Mac
ระดับผู้ใช้งาน ระดับกลาง ผู้ที่ต้องการปั้นงานแต่ไม่อยากใช้ ZBrush หรือ Mudbox
ราคา ฟรี
รูปแบบไฟล์ obj, goz
ดาวน์โหลด Sculptris

Sculptris มีผู้พัฒนาโปรแกรมเดียวกันกับ ZBrush มันดูเหมือนกันแต่มีคำสั่ง และเครื่องมือน้อยกว่า ช่วยให้มือใหม่สามารถใช้งาน และสร้างโมเดลที่นำไปพิมพ์ได้อย่างรวดเร็ว

เนื่องจากมันมีเครื่องมือปั้นงานที่ละเอียดอ่อน หลักการสำคัญของโปรแกรมนี้คือ อย่าพยายามสร้างงานที่มีความละเอียดสูง ๆ ในช่วงแรกที่เริ่มใช้งาน ให้ค่อย ๆ เพิ่มไปทีละขั้นเมื่อเรียนรู้มากขึ้น ในช่วงแรกควรใช้รูปทรงที่เตรียมไว้ให้ก่อน และการใช้แปรงให้ใช้ที่ขนาดใหญ่ก่อน จนกว่าได้รูปร่างที่ต้องการแล้วจึงใช้แปรงขนาดเล็กลง เพื่อทำงานที่มีรายละเอียดมากขึ้น

หากคุณต้องการหัดปั้นงานแบบดิจิตอล Sculptris เป็นโปรแกรมที่เหมาะในการเริ่มเรียนรู้ แต่ถ้าต้องการเจาะลึกลงไปอีก เราขอแนะนำ ZBrush หรือ Mudbox

ทั้งหมดนี้คงจะมีโปรแกรมที่คุณเลือกใช้เป็นอันแรกสักโปรแกรมหนึ่งนะครับ หวังว่าจะเป็นประโยชน์ไม่มากก็น้อย และหวังว่าคุณจะเป็นมืออาชีพในด้าน 3D ในเร็ววัน

หัวพิมพ์ใหม่ของ FlashForge Adventurer 3 series

หัวพิมพ์ใหม่ของ FlashForge Adventurer 3 series

หัวพิมพ์ใหม่สำหรับเครื่อง FlashForge Adventurer 3 / Adventurer 3 Lite จะกำหนดค่าความคลาดเคลื่อนของอุณหภูมิมาให้ด้วย จะช่วยให้เครื่องพิมพ์สามารถชดเชยอุณหภูมิให้ถูกต้อง

การตั้งค่าทำได้ไม่ยาก ตามขั้นตอนต่อไปนี้

  1. ที่เมนูหน้าแรกให้แตะที่เครื่องมือ
  2. แตะที่ข้อมูล
  3. แตะที่คำว่า Adventurer 3 / Adventurer 3 Lite สามครั้งติดกัน
  4. จะมีหน้าต่างใหม่ขึ้นมา ให้แตะที่คำว่าตกลง
  5. จะกลับมาที่หน้าจอนี้
  6. ให้เข้าไปที่เมนูเครื่องมืออีกครั้ง แล้วเลื่อนไปหน้าที่ 3 จะมีปุ่มใหม่ “ปรับระดับหัวพิมพ์” (เป็นการปรับระดับอุณหภูมิหัวพิมพ์) ให้แตะที่ปุ่มนั้น
  7. จะมีหน้าจอใหม่ให้ตั้งค่าตามที่ระบุบนบรรจุภัณฑ์ของหัวพิมพ์ เมื่อเสร็จเรียบร้อยก็แตะที่ปุ่มย้อนกลับ ⬅ เป็นอันเสร็จเรียบร้อย หากเปลี่ยนหัวพิมพ์อันใหม่ก็ให้ตั้งค่าใหม่ตามที่ระบุบนถุง

เรซินใหม่ 6 ชนิดจาก Formlabs

เรซินใหม่ 6 ชนิดจาก Formlabs

เมื่อวันที่ 30 มิถุนายนที่ผ่านมานี้ Formlabs ได้เปิดตัวเรซินใหม่ 6 ตัว โดยเป็นแบบ Bio-Compatible ถึง 5 ตัว ดังนี้

  • เรซินทางวิศวกรรมและการดูแลสุขภาพ
    1. Flexible 80A Resin (ปรับปรุงสูตรจาก Flexible Resin, ไม่เป็น biocompatible)
    2. BioMed Amber Resin
    3. BioMed Clear Resin
  • เรซินในงานทันตกรรม
    1. Custom Tray Resin
    2. Temporary CB Resin
    3. Dental LT Clear Resin V2 (ปรับปรุงสูตรจาก Dental LT Clear Resin)

Flexible 80A Resin เป็นการปรับปรุงสูตร Flexible Resin เดิมให้มีความแข็งแรง และความทนทานต่อการฉีกขาดที่ดีขึ้นโดยที่ไม่ต้องยุ่งยาก Flexible 80A Resin เหมาะสำหรับชิ้นส่วนที่ต้องทนต่อการบิด ดัดงอ และการกดอัด ด้วยระดับความยืดหยุ่น Durometer 80A Shore มันสามารถจำลองความยืดหยุ่นเทียบเท่ายางหรือ TPU

Flexible และ Elastic Resins สามารถใช้ในการขึ้นรูปชิ้นส่วนซิลิโคน ยูรีเทน และยาง

 

BioMed Amber Resin เป็นวัสดุเกรดทางการแพทย์ที่มีความแกร่ง และแข็งแรงในทางการแพทย์สำหรับผลิตชิ้นส่วนที่ต้องสัมผัสกับผิว และเบื่อบุช่องปากในระยะสั้น ๆ เหมาะสำหรับการผลิตชิ้นส่วนที่แข็งแรงและมั่นคงเช่น เกลียวที่ใช้งานได้จริง BioMed Clear Resin เป็นวัสดุที่ได้รับการรับรองจาก USP Class VI สำหรับการใช้งานทางชีวภาพที่ต้องสัมผัสกับผิวหนัง หรือเยื่อบุในระยะยาว ชิ้นส่วนที่พิมพ์ในวัสดุนี้สามารถใช้วิธีการฆ่าเชื้อทั่วไปได้ และเหมาะสำหรับการผลิตชิ้นส่วนที่คงทน และมีการดูดซึมน้ำต่ำ

BioMed Resins จาก Formlabs เป็นวัสดุชีวภาพที่ได้มาตรฐาน ISO 13485

 

Custom Tray Resin จาก Formlabs Dental เป็นวัสดุที่เข้ากันได้ทางชีวภาพ ที่สามารถพิมพ์ได้อย่างรวดเร็ว ในการทำถาดพิมพ์ปาก โดยจะพิมพ์ที่ระดับความละเอียด 200 ไมครอน ซึ่งจะสามารถลดเวลา แรงงาน และได้ปริมาณงานที่สูงขึ้น

หากต้องการทำถาดพิมพ์ปากสำหรับรากฟันเทียม ครอบฟัน สะพานฟัน และอื่น ๆ Custom Tray Resin เป็นอีกทางเลือกหนึ่งในการเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานได้

 

Temporary CB Resin เป็นเรซินชนิด Class IIa ที่พัฒนาขึ้นโดยความร่วมมือระหว่าง @Formlabs Dental และ BEGO การใช้งานวัสดุนี้เหมาะสำหรับการพิมพ์สามมิติของครอบฟัน และสะพานฟันชนิดชั่วคราว การบูรณะฟันที่ผุ บิ่น หรือร้าวได้ทั้งแบบอินเลย์ และออนเลย์ และการทำฟันปลอมรูปแบบใหม่ (Veneer)

Temporary CB Resin จาก BEGO และ @Formlabs Dental สามารถทำสะพานฟันได้ถึงเจ็ดซี่ และมีให้เลือก 4 เฉดสี ตามระบบ VITA วัสดุนี้สามารถใช้งานได้นานถึง 12 เดือน Dental LT Clear Resin (V2) เป็นวัสดุที่เข้ากันได้ในทางชีวภาพในระยะยาว ที่ปรับปรุงสูตรขึ้นมาใหม่เป็นรุ่นที่สอง มีคุณสมบัติที่ดีและประหยัดในการทำเฝือกสบฟัน (Occlusal splint) และ occlusal guards ด้วยตัวเองทีมีความทนทาน และทนต่อการแตกหักได้ดี เรซินนี้มีสีใส และสามารถขัดให้ใสยิ่งขึ้นได้อีก มันยังมีความทนทานต่อการเปลี่ยนสีตามระยะเวลาอีกด้วย

 

ลูกค้า: บริษัท ไรส์ อินโนเวชั่น ฮับ จำกัด

ลูกค้า: บริษัท ไรส์ อินโนเวชั่น ฮับ จำกัด

ขอขอบคุณ บริษัท ไรส์ อินโนเวชั่น ฮับ จำกัด
ที่อุดหนุนเครื่องพิมพ์สามมิติ Flashforge Creator 3 ไปใช้ในกิจการของบริษัทฯ

3D Printer : Flashforge Creator 3

Preview Fullscale Max 1000

Preview Fullscale Max 1000

ทุกวันนี้มีความต้องการเครื่องพิมพ์สามมิติที่มีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ เราจึงขอนำเสนอเครื่องพิมพ์ Fullscale Max 1000 เป็นเครื่องพิมพ์สามมิติชนิด FFF (Fused Filament Fabrication) ที่ถือว่ามีขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยมีในประเทศไทย โดยมีขนาดที่ใหญ่ถึง 1.00 เมตร x 1.00 เมตร x 1.00 เมตร สามารถตอบโจทย์งานพิมพ์ที่หลากหลาย ในทุกจุดประสงค์ของการใช้งาน

เครื่องพิมพ์ Fullscale Max 1000 มาพร้อมกับคุณสมบัติที่ลงตัวคุ้มค่าการลงทุน ลองมาดูกันว่าเครื่องนี้ให้อะไรกับเราบ้าง

ขนาด และน้ำหนัก

ด้วยตัวเครื่องมีขนาดกระทัดรัดเพียง 1.74 x 1.30 x 1.92 ม. น้ำหนักเครื่อง 550 กก. กินพื้นที่น้อยกว่า เบากว่าเครื่องยี่ห้ออื่นที่มีขนาดเดียวกัน ทำให้ไม่ต้องเตรียมพื้นที่กว้าง ๆ ไม่ต้องเสริมพื้นเพื่อรับน้ำหนักเครื่อง

เป็นโครงสร้างแบบปิด

ทำให้ควบคุมอุณหภูมิในห้องพิมพ์ได้ โดยมีเครื่องทำความร้อนในห้องพิมพ์พร้อมแท่นพิมพ์ที่ให้ความร้อนได้ สามารถรักษาอุณหภูมิให้กับชิ้นงาน ช่วยให้งานไม่บิดตัวจากอุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงอย่างกระทันหัน

พื้นที่พิมพ์ภายในเครื่อง ขนาด 1 x 1 x 1 เมตร
ระบบดูดอากาศ และกรองอากาศ
ห้องเก็บเส้นพลาสติก พร้อมเครื่องอบให้เส้นพร้อมใช้งานอยู่เสมอ
เครื่องทำความร้อนในห้องพิมพ์ ช่วยรักษาอุณหภูมิให้คงที่
สามารถเลือกอุณหภูมิในการอบเส้นพลาสติกได้

พิมพ์งานได้แบบ 24/7

มั่นใจได้ว่างานพิมพ์จะไม่มีปัญหา สามารถสั่งพิมพ์ได้ยาวนาน 24 ชั่วโมง 7 วัน สามารถพิมพ์งานต่อได้ แม้ไฟดับ หรือเส้นหมดระหว่างพิมพ์

ระบบความปลอดภัยสูง

รวดเร็ว และละเอียด

ด้วยโครงสร้างที่มั่นคง อุปกรณ์ที่มั่นใจ ทำให้สามารถพิมพ์งานได้อย่างรวดเร็ว และมีความละเอียด แม่นยำสูง

Ball Screw ถึง 4 ตัว
Linear Guide Rail ที่มีความเที่ยงตรงสูง

 

ปรับระดับแท่นพิมพ์อัตโนมัติ 25 จุด

มั่นใจได้ว่าแท่นพิมพ์จะได้ระดับตลอดเวลา

ปรับระดับแท่นพิมพ์ 25 จุดด้วย BL-Touch probe

มีกล้องเช็คงานได้ตลอดเวลา

ข้อมูลด้านเทคนิคของเครื่อง Fullscale Max 1000

รอชม Review ฉบับเต็มในโพสหน้านะครับ

Technical Specs

Printing
Print Technology Fused Deposition Modeling
Build Volume 1 000*1 000*1 000 mm
Number of Nozzles Double
Resolution 0.1 mm
Layer Resolution 0.05 mm
Filament Diameter 1.75 mm
Filament Compatibility ABS,PLA,Carbon Fiber,PETG,Nylon,PC,etc.
Nozzle Diameter 1.0 mm(0.4~1.5 mm)
Print File Type STL, OBJ, AMF, Gcode
Temperature
Max. Nozzle Temperature 420 °C
Max. Bed Temperature 100 °C
Hot Chamber Temperature 60 °C
Filament Dry Room Temperature 45 °C
Mechanical
Construction Power-Coated Steel, Aluminum Casting for Motion Components, POM
Build Plate Glass Ceramic Panel
Build Plate Leveling Automatic
Extruder Smart Dual Extruders
Stepper Motors 1.8° Step Angle with 1/16 Micro-stepping
X Y Positioning Precision 0.011 mm
Z Positioning Precision 0.002 5 mm
Software
Software Bundle CreatWare, Simplify 3D, Cura, Slice 3r, etc
Supported File Types STL,OBJ,Gcode,AMF
Operating Systems Win7/8/10, MacOS
Special Function
Outage Restored Save data when power is off
Filament Detection Pause printing when filament run out
Automatic Shut-down Turn off the power automatically when printing is complete
Camera control Camera remote monitoring and real-time control of the printing process
Speed
Best Printing speed 60 mm/s
Max. Printing speed 120 mm/s
Electrical
Power Requirements 220~240 V, 50~60 Hz
Screen 9.7-inch full color touch screen independent operating system (multi-language)
Max. Power 4 000 W
Storage Media U Disk
Connectivity USB
Size & Weight
Product Dimensions & Weight 1 740*1 300*1 920 mm 550 kg
Packing Size & Weight 1 910*1 510*2 205 mm 640 kg

 

ลูกค้า: คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

ลูกค้า: คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

ขอขอบคุณ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
ที่อุดหนุนเครื่องพิมพ์สามมิติ Fullscale Max 660 และเครื่องสแกนสามมิติ Einscan Pro 2X ไปใช้ในการวิจัย และการสอนนักศึกษาต่อไป

ลูกค้า: วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีกระบี่

ลูกค้า: วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีกระบี่

ขอขอบคุณ วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีกระบี่
ที่อุดหนุนเครื่องพิมพ์สามมิติ Flashforge Creator Pro และเครื่องสแกนสามมิติ Einscan SE ไปใช้ในการวิจัย และการสอนนักศึกษาต่อไป

มีอะไรใหม่ใน FlashPrint 4.3.0

มีอะไรใหม่ใน FlashPrint 4.3.0

FlashForge ได้ปรับปรุงโปรแกรม FlashPrint อยู่ตลอดเวลา และล่าสุดได้ออกรุ่นปรับปรุงใหม่ที่เพิ่มคุณสมบัติที่ช่วยให้พิมพ์งานได้ดีขึ้น และแก้ปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น

สิ่งที่เพิ่มขึ้นในเวอร์ชั่นนี้มีดังต่อไปนี้

  1. เพิ่มตัวเลือกเครื่องพิมพ์รุ่น Creator Pro 2 และ Adventurer
  2. เพิ่มคำสั่งสร้าง Wiping Tower สำหรับหัวพิมพ์แต่ละหัว เพื่อให้ทำงานได้สะดวกขึ้น
  3. เพิ่มคำสั่ง Z-hop ในโหมด Expert เป็นการยกหัวพิมพ์ให้ลอยขึ้นในช่วงที่ต้องลากผ่านชิ้นงาน ช่วยป้องกันหัวพิมพ์ขูดผิวงาน
  4. ปรับเปลี่ยนค่าการพิมพ์มาตรฐานให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
  5. หัวพิมพ์ของ Creator 3 สามารถทำความร้อนได้เพิ่มขึ้นถึง 320 องศาเซลเซียส
  6. แก้ไขบัค และปรับปรุงการทำงานต่าง ๆ

การอัพเดทครั้งหน้าจะมีอะไรดี ๆ เพิ่มเติมบ้างเราจะมาบอกกันอีกครั้งครับ